Zygmunt Andrzej Heinrich – Kunyang Chhish, zimowe 8250 metrów, Everest

Zygmunt Andrzej Heinrich (21 lipca 1937 – 27 maja 1989) należał do pokolenia polskich himalaistów, którzy w latach 70. i 80. XX wieku wytyczali nowe drogi w Karakorum i Himalajach. Uczestniczył w pierwszym wejściu na Kunyang Chhish, w pierwszym w historii osiągnięciu wysokości powyżej 8000 m zimą na Lhotse, a także w pierwszych wejściach na Kanczendzongę Środkową, południowo-zachodni wierzchołek Masherbruma oraz Baturę III i IV. W 1985 roku zdobył Czo Oju zimą nową drogą oraz Nanga Parbat filarem południowo-wschodnim. Zginął w lawinie podczas akcji ratunkowej na przełęczy Lho La.

Skąd wyszedł: młodość, klub, pierwsze góry

Zygmunt Andrzej Heinrich urodził się 21 lipca 1937 roku we wsi Łbowo w gminie Czerwińsk nad Wisłą, powiat płoński, województwo mazowieckie. W latach 1950-1956 mieszkał w Moszczanicy koło Żywca, po czym podjął studia na Politechnice Krakowskiej. Był członkiem Klubu Wysokogórskiego, Polskiego Klubu Górskiego, Towarzystwa Przyjaciół Nauk o Ziemi oraz Himalayan Club. Praca w tych organizacjach otworzyła mu drogę do wypraw w Karakorum i Himalaje, w które jeździł od początku lat siedemdziesiątych. W 1971 roku wziął udział w pierwszej po wojnie polskiej wyprawie w Karakorum pod kierownictwem Andrzeja Zawady.

Główne dokonania

W 1971 roku Heinrich uczestniczył w pierwszym wejściu na Kunyang Chhish (7852 m) w Karakorum. Była to pierwsza powojenna polska wyprawa w ten rejon, kierowana przez Andrzeja Zawadę. Trzy lata później, w 1974 roku, wraz z Zawadą osiągnął 8250 m na Lhotse, co było pierwszym w historii przekroczeniem 8000 m zimą. W 1978 roku wziął udział w wyprawie Piotra Młoteckiego i dokonał pierwszego wejścia na Kanczendzongę Środkową (8482 m, wierzchołek boczny). W 1979 roku, podczas wyprawy Klubu Wysokogórskiego Gliwice, stanął na głównym wierzchołku Lhotse (8516 m) – był to jego pierwszy główny ośmiotysięcznik.

W 1980 roku Heinrich był zastępcą kierownika ds. sportowych zimowej wyprawy na Mount Everest pod kierownictwem Zawady. 15 lutego doszedł bez tlenu do 8350 m; na szczyt 17 lutego weszli Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki. W 1981 roku uczestniczył w pierwszym wejściu na południowo-zachodni wierzchołek Masherbrum (7806 m) – obaj partnerzy zginęli w zejściu, Heinrich przeżył samotny biwak i upadek. W 1983 roku dokonał pierwszych wejść na Baturę III (7531 m) i Baturę IV (7462 m), a w 1988 roku trzeciego wejścia na Baturę I (7795 m).

Rok 1985 przyniósł dwa znaczące osiągnięcia. W lutym wziął udział w drugim zimowym wejściu na Czo Oju (8201 m), nową drogą filarem południowo-wschodnim, trzy dni po pierwszym zimowym wejściu Macieja Berbeki i Macieja Pawlikowskiego. Latem tego samego roku zdobył Nanga Parbat (8125 m) nową drogą filarem południowo-wschodnim ściany Rupal, nazwanym Polish Spur.

Ostatnia wyprawa

W 1989 roku Heinrich wziął udział w wyprawie na Mount Everest zachodnią granią, kierowanej przez Eugeniusza Chrobaka. Sam nie wchodził na szczyt – 24 maja na wierzchołku stanęli Chrobak i Andrzej Marciniak. Heinrich podszedł z bazy na przełęcz Lho La (6026 m), aby pomóc zespołowi szczytowemu w zejściu. 27 maja około godziny 13 sześcioosobową grupę schodzącą kuluarem na stokach Khumbutse zniosła lawina. Mirosław Dąsal, Mirosław Gardzielewski i Wacław Otręba zginęli na miejscu. Heinrich zmarł około pół godziny później, Chrobak następnego ranka. Przeżył tylko Andrzej Marciniak.

Dziedzictwo w faktach

Na główne wierzchołki ośmiotysięczników Heinrich wszedł trzy razy: Lhotse w 1979 roku, Czo Oju zimą 1985 i Nanga Parbat w 1985 roku. Do tego dochodzą dwa wierzchołki boczne: Kanczendzonga Środkowa (1978, 8482 m) i Nanga Parbat Południowy (1985, 8042 m). Na obu wyprawach na Everest, w 1980 i 1989 roku, pełnił funkcje organizacyjne i pomocnicze, bez wejścia na szczyt. Heinrich miał na koncie pierwsze wejścia na Kunyang Chhish, Kanczendzongę Środkową, Masherbrum Southwest oraz Baturę III i IV. Zginął w wieku 51 lat, dwa miesiące przed pięćdziesiątymi drugimi urodzinami, w lawinie na stokach Khumbutse.

Czytaj też: Andrzej Zawada, Eugeniusz Chrobak i Jerzy Kukuczka.