Schronisko na Stogu Izerskim – balkon nad Świeradowem

Schronisko PTTK na Stogu Izerskim stoi na północnym zboczu Stogu w Górach Izerskich, na wysokości 1060 m n.p.m. Od wierzchołka oddziela je 45 m różnicy wysokości, dlatego budynek pozostaje łatwo dostępny zarówno dla turystów pieszych, jak i osób korzystających z kolei gondolowej. Zbiegają się przy nim trzy znakowane szlaki, prowadzące w stronę Świeradowa-Zdroju, Hali Izerskiej i dalszych partii pasma. Położenie przy górnej stacji kolei oraz rozbudowana baza noclegowa wyznaczają funkcję obiektu: jest schroniskiem, punktem rozpoczęcia dalszej trasy i miejscem postoju przed wejściem na Stóg.

Położenie i kto je prowadzi

Budynek znajduje się w Górach Izerskich, tuż pod wierzchołkiem Stogu, na jego północnym zboczu. Schronisko stoi na wysokości 1060 m n.p.m., natomiast szczyt osiąga 1105 m n.p.m. Różnica wynosi 45 m, więc odcinek dzielący obiekt od wierzchołka jest krótki i może stanowić osobny cel spaceru. Położenie przy trzech znakowanych szlakach sprawia, że schronisko pełni funkcję węzła tras oraz bazy pod Stóg.

Obiekt jest schroniskiem PTTK prowadzonym przez dzierżawcę. Właścicielem pozostaje PTTK, a gospodarzami są Grażyna i Piotr Bielewiczowie, działający jako firma „Usługi Turystyczne Prowadzenie Schronisk Grażyna Bielewicz” ze Świeradowa-Zdroju. Taki model oddziela własność budynku od jego bieżącego prowadzenia. Dla turysty praktyczne znaczenie mają stała funkcja noclegowa, dostęp do znakowanych tras oraz sąsiedztwo górnej stacji kolei gondolowej.

Historia w datach

Zanim powstało schronisko, w jego pobliżu funkcjonowała drewniana wieża widokowa. Towarzystwo Karkonoskie oddało ją do użytku 29 lipca 1892 roku. Konstrukcja została zniszczona w 1907 roku, następnie ją odbudowano, a później ostatecznie rozebrano. Wieża należała do wcześniejszej infrastruktury turystycznej tej części Gór Izerskich.

Kamień węgielny pod schronisko położono 17 września 1922 roku. Budowę podjęto z inicjatywy niemieckiej organizacji turystycznej RGV „Riesengebirgsverein”, doktora Josefa Siebelta, ówczesnego lekarza uzdrowiskowego, oraz rodu Schaffgotschów. Obiekt otwarto 24 października 1924 roku pod nazwą Heufuderbaude. Pierwszymi gospodarzami była rodzina Kober, która prowadziła schronisko do 1945 roku.

Schronisko działało nieprzerwanie od otwarcia, również podczas II wojny światowej. Po wojnie przez pewien czas nosiło imię Jana Kasprowicza. Budynek zachował formę obiektu wzniesionego w latach 20. XX wieku. Jest piętrowy, ma konstrukcję murowo-drewnianą oraz dwuspadowy dach kryty blachą, a jego architekturę określa się jako styl śląsko-łużycki.

Jak dojść

Ze Świeradowa-Zdroju w stronę schroniska prowadzą dwa znakowane szlaki. Zielony dochodzi od północy, natomiast czerwony jest odcinkiem Głównego Szlaku Sudeckiego. Żółty szlak rozpoczyna dalszą trasę od schroniska i prowadzi przez Suchacz do Hali Izerskiej. Przy obiekcie spotykają się trzy szlaki: czerwony, zielony i żółty.

Drugim sposobem dotarcia na wysokość schroniska jest kolej gondolowa „Stóg Izerski” przy ośrodku Ski & Sun Świeradów-Zdrój. Zbudowano ją w latach 2007-2008. Trasa ma 2171 m długości, a przejazd trwa 8 minut. Dolna stacja znajduje się na wysokości 620 m, górna natomiast na 1060 m n.p.m., czyli dokładnie na poziomie schroniska.

Turysta planujący wejście piesze może rozpocząć trasę w Świeradowie-Zdroju i wybrać szlak czerwony albo zielony. Kolej gondolowa pozwala ominąć podejście między wysokościami 620 i 1060 m n.p.m. Po dotarciu do górnej stacji dalszy wariant zależy od celu: można podejść na Stóg, skierować się żółtym szlakiem ku Hali Izerskiej albo kontynuować marsz czerwonym bądź zielonym szlakiem.

Co oferuje i dla kogo

Schronisko dysponuje 70 miejscami noclegowymi. Zakwaterowanie obejmuje pokoje dwu-, trzy- i czteroosobowe z łazienkami oraz większe pomieszczenia mieszczące do 14 osób. Mniejsze pokoje odpowiadają potrzebom rodzin i niewielkich zespołów turystycznych, a większe pozwalają przyjąć grupy. Lokalizacja na wysokości 1060 m n.p.m. ułatwia rozpoczęcie trasy bezpośrednio w wyższej części pasma.

Nazwa Stóg Izerski odnosi się formalnie do osady przy schronisku, a sam szczyt nosi nazwę Stóg i ma 1105 m n.p.m. Budynek stoi na jego północnym zboczu, 45 m poniżej wierzchołka.

Obiekt może służyć rodzinom korzystającym z kolei gondolowej, biegaczom poruszającym się po znakowanych trasach oraz narciarzom docierającym od strony ośrodka Ski & Sun Świeradów-Zdrój. Dla wędrowców pozostaje punktem noclegowym przy czerwonym, zielonym i żółtym szlaku. Układ komunikacyjny pozwala rozpocząć przejście na wysokości 1060 m n.p.m., a następnie wybrać krótki odcinek na Stóg albo dłuższą trasę w stronę Hali Izerskiej.

Czytaj też: Stacja turystyczna Orle i Schronisko na Szrenicy.

Schronisko PTTK na Stogu Izerskim. Fot. Pnapora, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0