Bacówka PTTK pod Honem – najmłodsza z bieszczadzkich bacówek

Bacówka PTTK „Pod Honem” stoi na stoku Hona, w paśmie Wysokiego Działu, w zachodniej części polskich Bieszczadów. Obiekt zarządzany przez Bieszczadzkie Schroniska i Hotele PTTK Sp. z o.o. z Sanoka to schronisko turystyki kwalifikowanej – jeden z ostatnich przystanków na Głównym Szlaku Beskidzkim, zanim ten skręca w stronę Chryszczatej. Otwarta w 1986 roku bacówka pełni jednocześnie rolę bazy wypadowej w rejon Wołosania i Łopiennika oraz punktu startowego dla wycieczek na Słowację.

Położenie i kto je prowadzi

Bacówka „Pod Honem” znajduje się w miejscowości Cisna, pod adresem Cisna 82, na wysokości 663 m n.p.m., na południowo-wschodnim stoku Hona – zakończenia głównego grzbietu Wysokiego Działu. Obiekt administruje Bieszczadzkie Schroniska i Hotele PTTK Sp. z o.o. z siedzibą w Sanoku, która na swojej stronie wymienia bacówkę w wykazie obiektów w zarządzie. Właściwym typem obiektu jest schronisko turystyki kwalifikowanej – koncepcję takich bacówek PTTK przyjęto w 1974 roku pod koordynacją Edwarda Moskały.

Położenie na uboczu Cisnej pozwala ominąć główne skupisko turystów, a jednocześnie mieć wieś w zasięgu kilkunastu minut marszu. Bacówka stoi przy czerwonym Głównym Szlaku Beskidzkim oraz europejskim szlaku dalekobieżnym E-8, co czyni ją naturalnym punktem postojowym dla długodystansowych wędrowców.

Historia w datach

Pozwolenie na budowę bacówki Naczelnik Gminy Cisna wydał 30 grudnia 1977 roku, ale sam obiekt został otwarty dopiero dziewięć lat później – w 1986 roku. Była to ostatnia z trzech bieszczadzkich bacówek (Jaworzec – 1976, Mała Rawka – 1979, Pod Honem – 1986) i przedostatni obiekt w całej serii PTTK; po niej powstała już tylko bacówka pod Bereśnikiem w 1989 roku. Drewniany budynek stanął u podnóża Hona, w porośniętym lasami paśmie Wysokiego Działu. To właśnie Wysoki Dział wyznacza tradycyjną granicę między dwiema grupami etnograficznymi górali ruskich – Łemkami i Bojkami – a bacówka leży dokładnie na tej linii podziału.

Na stoku Hona tuż obok schroniska istniał wyciąg narciarski z trasą zjazdową o długości 700 m i deniwelacji 130 m. Według danych Wikipedii jest on obecnie nieczynny. Sam szczyt Hona (820 m n.p.m., dawniej Wierch nad Majdanem) jest całkowicie zalesiony i nie oferuje widoków – stanowi raczej punkt orientacyjny na trasie Głównego Szlaku Beskidzkiego.

Jak dojść

Najkrótsze dojście prowadzi z centrum Cisnej czerwonym Głównym Szlakiem Beskidzkim; odległość to zaledwie 1 km, co zajmuje około 20-30 minut marszu. Ten sam odcinek jest częścią europejskiego szlaku dalekobieżnego E-8. Dłuższe podejścia prowadzą od strony Komańczy, Wetliny i Jaworca; są to trasy na kilka godzin marszu. Do bacówki nie prowadzi żaden znakowany szlak z Liszny ani z Dołżycy – zapisy w niektórych materiałach turystycznych są błędne.

Z Cisnej na sam wierzchołek Hona (820 m n.p.m.) czerwonym GSB idzie się około godziny. Dla wędrowców planujących przejście na Słowację przeprawy graniczne dostępne są w Roztokach i Balnicy. Ze względu na położenie przy głównym szlaku bacówka jest naturalnym miejscem na nocleg dla wszystkich zdążających z Komańczy w kierunku Wetliny lub w odwrotną stronę.

Co oferuje i dla kogo

Bazę noclegową stanowią 32 miejsca w pokojach 2‑, 3‑, 4‑ i 8‑osobowych (według danych zarządcy). Alternatywne źródła podają 46 miejsc, ale oficjalna strona spółki PTTK wskazuje właśnie 32. Dla większych grup w sezonie dostępny jest dodatkowy obiekt „Juhasówka” z 25 miejscami. Na miejscu funkcjonuje pole namiotowe (opłata 30 zł od osoby), a gospodarze nie odmawiają noclegu na tzw. glebie. Opłata za psa wynosi 15 zł. Nocleg w pokoju kosztuje 65-90 zł od osoby. Bacówka jest całoroczna, co czyni ją punktem wypadowym niezależnie od pory roku.

Schronisko pełni rolę bazy dla turystów pieszych wybierających się w Pasmo Graniczne, Masyw Łopiennika i Pasmo Chryszczatej. Najwyższym wzniesieniem Wysokiego Działu jest Wołosań (1071 m n.p.m.), a nie Chryszczata (997 m) – więc to na Wołosań prowadzą najdłuższe wycieczki z bacówki. Zimą okoliczne stoki, pomimo nieczynnego wyciągu, nadają się do narciarstwa biegowego i skiturowego. Dla rodzin z dziećmi krótki spacer z Cisnej na Hon (ok. 1 h w jedną stronę) stanowi bezpieczną opcję na pierwsze górskie wędrówki w Bieszczadach Zachodnich – pamiętając, że całe polskie Bieszczady należą do tej właśnie części geograficznej, a Bieszczady Wschodnie leżą już na Ukrainie.

Oficjalna strona bacówki pod adresem pod-honem.pl zawiera wyłącznie komunikat: „Strona w budowie! Zapraszamy wkrótce.” – pełną informację turystyczną zapewniają portale zarządcy i regionalne serwisy bieszczadzkie. Bacówka „Pod Honem” pozostaje jednym z najpóźniej wybudowanych klasycznych schronisk PTTK, a jej położenie na uboczu turystycznego centrum Cisnej umożliwia spokojny wypoczynek przy jednoczesnym dostępie do szlaków w głąb Wysokiego Działu.

Czytaj też: Bacówka PTTK w Jaworcu i Bacówka PTTK pod Małą Rawką.

Bacówka PTTK pod Honem. Fot. Dwxn, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0