Zygmunt Andrzej Heinrich — weteran pięciu ośmiotysięczników
Zygmunt Andrzej Heinrich, znany w środowisku po prostu jako Zyga, był jednym z tych polskich wspinaczy, którzy współtworzyli złoty okres wypraw w Himalaje, choć jego nazwisko rzadziej trafiało na okładki książek. Urodzony w 1937 roku w Warszawie, związany z Klubem Wysokogórskim stolicy, przez trzy dekady brał udział w przedsięwzięciach, które zmieniły oblicze polskiego himalaizmu. Zginął wiosną 1989 roku pod Mount Everestem — w lawinie, która zabrała także kilku innych członków ekipy.
Tatrzańska szkoła i wyjścia w góry wysokie
W alpinizmie rozpoczynał na klasycznej drodze polskiego wspinacza tamtej epoki: Tatry, Alpy, Hindukusz, Pamir. Jako młody człowiek związał się z warszawskim ośrodkiem, w którym dojrzewało pokolenie zdolne do działania w górach wysokich. W Hindukuszu afgańskim uczestniczył w pionierskich polskich wyjazdach lat sześćdziesiątych, na których zdobywał szczyty o wysokości pięciu i sześciu tysięcy metrów — były to wtedy wyjazdy przełomowe, otwierające dla polskich wspinaczy klub gór wysokich.
Pierwsze ośmiotysięczniki zdobył w latach siedemdziesiątych. W kolejnych wyprawach stawał na szczytach kilku dalszych gigantów pasma, w tym Kanczendzongi i Lhotse, każdorazowo w ekipach, które brały udział w wyprawach polskich o charakterze sportowym i eksploracyjnym. Jego bilans wysokościowy — kilka ośmiotysięczników — lokował go w ścisłej czołówce wspinaczy swojego pokolenia.
Partner wypraw Zawady
Heinrich współpracował blisko z Andrzejem Zawadą, legendarnym kierownikiem polskich wypraw w Karakorum i Himalaje. Uczestniczył w przedsięwzięciach, które dziś funkcjonują jako szkolne przykłady polskiej ambicji sportowej w górach: próbach zdobywania nowych dróg, ataków na trudne granie, poszukiwaniu wariantów, które nie były wcześniej eksplorowane. W zespole wnosił cechy, które w wysokości liczą się najbardziej — doświadczenie, odporność, zdrowy rozsądek — oraz znajomość rzemiosła, która pozwalała mu funkcjonować na dużej wysokości przez wiele dni.
Nie prowadził blogów, nie chwalił się w prasie. Zostawiał po sobie obrazek człowieka solidnego, z ironicznym poczuciem humoru, odpornego na przeciwności, które w górach wysokich nigdy nie są hipotetyczne.
Styl i charakter
Jego rówieśnicy opisywali go jako człowieka ciepłego, ale niewylewnego. Uwielbiał górskie długie dni, w których siła nie polegała na jednorazowym wysiłku, lecz na umiejętności dawkowania jej przez tygodnie. Taki profil sprawiał, że był cennym uczestnikiem wypraw wieloobozowych, gdzie o powodzeniu decyduje rytm pracy między bazą a kolejnymi obozami.
W środowisku wspinaczy często pojawiała się opinia, że Heinrich nie wybierał gór po to, by zwracać na siebie uwagę, ale dlatego, że w nich czuł się na swoim miejscu. To rzadka dziś deklaracja, w epoce mediów społecznościowych niemal zapomniana.
Dziedzictwo
Zginął w maju 1989 roku na zachodniej ścianie Everestu, w lawinie, która zeszła na rejon działania ekipy. Miał pięćdziesiąt dwa lata. Jego śmierć była jednym z dotkliwych ciosów, jakie polski himalaizm tamtej dekady musiał przyjąć niemal z roku na rok.
Dzisiaj pozostaje w pamięci środowiska jako jeden z cichych filarów epoki — człowiek, bez którego wiele wypraw nie przebiegłoby tak, jak przebiegło. Jego biografia jest też przypomnieniem, że w kronikach wejść nie zawsze zapisują się ci, którzy ostatecznie stają na wierzchołku; czasem równie istotni są ci, którzy przez tygodnie robią tam, w górze, pracę niewidoczną.
