Wojciech Wróż — zdobywca K2, zaginiony w drodze powrotnej
Wojciech Wróż, wrocławianin urodzony w 1942 roku, był przedstawicielem tego pokolenia polskich alpinistów, które dojrzewało w latach sześćdziesiątych, by w dekadach siedemdziesiątej i osiemdziesiątej zaznaczyć swoją obecność na najwyższych górach świata. Jego nazwisko zapisało się trwale w historii K2 — drugiej co do wysokości góry globu — dokąd doszedł w lipcu 1986 roku nową polską drogą na południowym filarze. Ze szczytu jednak nie wrócił.
Wrocławska szkoła i drogi alpejskie
W alpinizmie wychował go Klub Wysokogórski Wrocław, ośrodek, który w latach powojennych wydał liczną grupę zdolnych wspinaczy. W młodości spędzał długie sezony w Tatrach, później w Alpach Zachodnich, w tym w rejonie Mont Blanc i Dolomitów. Droga do gór wysokich wiodła przez te same etapy co u jego rówieśników: Hindukusz, Pamir, Kaukaz, a następnie Himalaje i Karakorum.
Swoje pierwsze ośmiotysięczniki zdobył w latach siedemdziesiątych. W jego stylu widoczne było przyzwyczajenie do długich, żmudnych działań, charakterystyczne dla szkoły wielkich ścian. Nie szukał drogi najłatwiejszej; interesowały go warianty wymagające, często stawiane jako wyzwanie sportowe, a nie komercyjne.
K2 i południowy filar
Wydarzeniem, które na trwałe wpisało go do podręczników himalaizmu, była polska wyprawa na K2 latem 1986 roku. Zespół, w którym się znalazł, podjął się przejścia południowego filaru — linii uchodzącej za wyjątkowo wymagającą, eksponowaną, wystawioną na lawiny i obrywy seraków. Atak szczytowy, który poprowadził z partnerem, uwieńczył wejście na wierzchołek 3 lipca. Było to jedno z najgłośniejszych osiągnięć tamtego lata w Karakorum.
Historia tej wyprawy ma jednak mrok. Sezon 1986 pozostaje w kronikach K2 jednym z najtragiczniejszych — zginęło wówczas kilkanaście osób z różnych ekspedycji, w tym partnerzy Wroża. On sam, schodząc po zdobyciu szczytu, zaginął w górnych partiach drogi. Nie odnaleziono jego ciała. Miał czterdzieści cztery lata.
Styl i charakter
Ci, którzy wspinali się z nim, podkreślali jego wytrwałość i spokój. Nie należał do wspinaczy, którzy starali się ściągnąć na siebie uwagę. Był partnerem zrównoważonym, mało podatnym na gorączkowe decyzje. W długich dniach pracy na wysokości takie cechy mają wagę, której nie da się zrekompensować nawet ponadprzeciętną formą fizyczną.
O górach mówił oszczędnie, bez pozy. Wypowiedzi prasowe, jeśli w ogóle udzielał, cechowała trzeźwość. Nie budował legendy; zostawiał to kronikarzom.
Dziedzictwo
Jego zniknięcie na K2 jest jednym z symboli sezonu, który zmienił sposób, w jaki środowisko myślało o ryzyku na tej górze. Dla polskiego alpinizmu pozostaje jednocześnie dowodem ambicji — wybór filaru południowego jako drogi działania nie był decyzją bezpieczną, lecz świadomym postawieniem pytania o granice możliwego.
Nazwisko Wroża pojawia się w każdej poważnej monografii K2 i w każdym opracowaniu dotyczącym polskich dokonań w Karakorum. Jest też wspominany przez środowisko wrocławskie, dla którego stanowi postać założycielską — symbol tego, że z prowincjonalnego ośrodka, zdawałoby się odległego od wielkich gór, można wyjść na sam szczyt drugiego najwyższego kolosa planety.
